Blog


Τρόποι της Ελληνικής Παραδοσιακής Μουσικής: Συνοπτική παρουσίαση

Ο καθηγητής Λάμπρος Λιάβας, στο πλαίσιο του Προγράμματος Μεταπτυχιακών Σπουδών ‘Ερμηνεία της Παραδοσιακής Μουσικής’ του Τμήματος Μουσικών Σπουδών του ΕΚΠΑ, οργάνωσε ημερίδα με θέμα την ‘Τροπικότητα’ (Φιλοσοφική Σχολή, 6.VI.2017) και ομιλητές: τη Μάρθα Μαυροειδή (‘Το Μοτίβο και ο Ρυθμός: Ο Αυτοσχεδιασμός στην Τροπική Μουσική’), τον Χάρη Λαμπράκη [...] Read more

‘Δραπετσώνα’: Προβλήματα αρμονικής συνοδείας (2ο μέρος)

Σε συνέχεια της προηγούμενης δημοσίευσης, καταγράφουμε τη συγχορδιακή συνοδεία του τραγουδιού ‘Δραπετσώνα’, όπως ακούγεται σε δύο ηχογραφήσεις: με τον Γρηγόρη Μπιθικώτση και με τον Πασχάλη Τερζή. Οι δύο αυτές φωνές νομίζω ότι έχουν τον όγκο, το ύφος και τη χροιά για να ανταποκριθούν στη συγκινησιακή φόρτιση της πρώτης επωδού. Η φρυγική μείζονα [...] Read more

‘Δραπετσώνα’: Προβλήματα αρμονικής συνοδείας (1ο μέρος)

Δεν θα δίσταζα να χαρακτηρίσω τη ‘Δραπετσώνα’ (1960) κορυφαία δημιουργία της λαϊκής μουσικής. Λόγος πρώτος: Η μελωδία ακολουθεί τη φρυγική μείζονα, αλλά ενσωματώνει ένα επικό ύφος που αποκρούει οποιαδήποτε οριεντάλ αίσθηση. Αν σκεφθούμε ότι οι χρωματικές μείζονες έχουν σταματήσει πρακτικά να χρησιμοποιούνται στη λαϊκή μουσική από την εποχή της [...] Read more

Κλίμακες της ελληνικής μουσικής (5): Κατηγορίες με ελάσσονα τονική

Διακρίνουμε τρεις κατηγορίες κλιμάκων της ρεμπέτικης-λαϊκής μουσικής με ελάσσονα τονική συγχορδία: τις διατονικές ελάσσονες, τις αρμονικές ελάσσονες και τις χρωματικές ελάσσονες. Η τρίτη κατηγορία (ΔΕ) περιλαμβάνει τις κλίμακες: (ΔΕ1) δωρική/αιολική ελάσσονα και (ΔΕ2) δωρική/φρυγική ελάσσονα. Η δωρική διακρίνεται από το φθόγγο της φυσικής έκτης, η [...] Read more

Κλίμακες της ελληνικής μουσικής (4): Κατηγορίες με μείζονα τονική

Η συνοπτική περιγραφή των κλιμάκων της ρεμπέτικης-λαϊκής μουσικής εξακολουθεί να είναι μια θεωρητική πρόκληση. Την αντιλαμβάνομαι ως προσπάθεια κανονικοποίησης και εκδυτικοποίησης που θα προάγει την παιδαγωγική και τις τεχνικές διδασκαλίας. Συγκερασμένα όργανα και ακόρντα θα οδηγούσαν στην αναπόφευκτη αποτύπωση στο πεντάγραμμο. Ας επαναλάβουμε ότι [...] Read more

Κλίμακες της ελληνικής μουσικής (3): Πεντάχορδα και πεδία βηματικών σχηματισμών

Αναγράφονται, στον παρακάτω πίνακα, οι βασικότεροι σχηματισμοί πενταχόρδων της ρεμπέτικης-λαϊκής μουσικής. Όλοι αυτοί οι σχηματισμοί που αναφέραμε έως τώρα δεν αφορούν μόνο στον φθόγγο της τονικής. Είναι πρακτικότερο να αντιλαμβανόμαστε μια κλίμακα της ελληνικής μουσικής σαν ένα ενεργειακό πεδίο όπου κυριαρχούν ο τονικός και οι δεσπόζοντες [...] Read more

Κλίμακες της ελληνικής μουσικής (2): Κινήσεις τετραχόρδων

Πριν προχωρήσουμε στην έκθεση των κλιμάκων της ελληνικής μουσικής, ας εστιάσουμε την προσοχή μας στα μικρότερα δομικά τους στοιχεία: τα τετράχορδα και τα πεντάχορδα. Σημειώνονται, στον παρακάτω πίνακα, οι βασικότεροι σχηματισμοί τετραχόρδων που συναντάμε στη ρεμπέτικη-λαϊκή μουσική. Στον επόμενο πίνακα καταγράφονται οι ανιούσες και κατιούσες [...] Read more

Κλίμακες της ελληνικής μουσικής (1): προβλήματα ονοματολογίας και κατηγοριοποίησης

Τι εννοούμε όταν χρησιμοποιούμε τους όρους τρόποι της ελληνικής μουσικής ή λαϊκοί δρόμοι; Μια θεωρητική περιγραφή εξάγεται ασφαλώς από ένα σύνολο μουσικών έργων που έχουν παραχθεί ακολουθώντας συγκεκριμένη κατασκευαστική και συγκεκριμένο ύφος. Ιστορικά κυρίαρχο, στην ελληνική αστικολαϊκή σκηνή, είναι το σώμα της ρεμπέτικης-λαϊκής μουσικής. Τις [...] Read more

Απεραθίτικος ‘Κοτσάτος’: Φρύγιος ύμνος αγάπης

“Δεκαπέντε μέρες έχω να σε δω και δεν αντέχω / Να σ’ ανταμώσω δεν μπορώ μα σώνει με που σε θωρώ / Κάτι που δεν πρόκειται να σβήσει πια νιώθω για σένα / Και προσπαθώ αλλά να το ξεχάσω είν’ αδύνατο”. Ξεχωρίζω αυτή την παρουσίαση από την Κούλα Κληρονόμου-Σιδερή (‘Μέρες Μουσικής’ στο 'Θέατρο Παλλάς', 1992). Ο αγαπημένος σκοπός από την Απείρανθο Νάξου [...] Read more